شاکری: حوزه شعر به نقد مکتوب نیاز دارد

سیزدهمین دوره جشنواره نقد کتاب، روز دوشنبه (۲۹ آذرماه)، با معرفی برگزیدگان خود در محورهای تخصصی سیزده‌گانه شامل هنر، میراث‌پژوهی، علوم تربیتی و روان‌شناسی، علوم و فنون، فلسفه – کلام و عرفان، تاریخ و جغرافیا، علوم اجتماعی، ادبیات (متون و شعر کهن، متون و شعر کلاسیک و …)، فقه و حقوق، اطلاع‌رسانی و ارتباطات، قرآن و حدیث، اخلاق و کودک و نوجوان به کار خود پایان داد. عبدالرسول شاکری، دانش آموخته دکترای زبان و ادبیات فارسی با مقاله «شعر نو در ترازوی تأویل: مروری بر کتاب شعر نو در ترازوی تأویل» برگزیده بخش شعر بود. در همین راستا گفت‌وگوی کوتاهی را با وی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

n00243538-b
عبدالرسول شاکری در توضیح اثر برگزیده خود گفت:‌ در این مقاله کتاب «شعر نو در ترازوی تأویل» اثر دکتر سیاوش جعفری را نقد و بررسی کرده‌ام. در توضیح کتاب باید بگویم که این کتاب ۵۰۹ صفحه‌ای به شعر نو بعد از مشروطه می‌پردازد که من چند ایراد اساسی در این کتاب مشاهده کردم، به همین دلیل این مقاله را در نقد این کتاب نوشته‌ام.

وی ادامه داد: فقدان توضیح مناسبی برای اصطلاحات به‌کار رفته در کتاب، عدم ارتباط مناسب میان مسائل مطرح شده با پرسش‌های نویسنده، عدم امانت‌داری در ارجاعات، سهم اندک نویسنده در تالیف کتاب، وجود پرسش‌های متعدد در کتاب و زبان ادبی اثر، مشکلاتی است که به وضوح در کتاب دیده می‌شد و من در این مقاله به آن‌ها پرداخته‌ام.

این عضو هیات علمی در سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها با اشاره تغییر ادبیات معاصر ایران اظهار کرد: ما از اواخر دوره قاجار با ادبیات غربی (مدرن) آشنا شدیم و تحث‌تاثیر شرایط داخلی و تماس با کشورهای غربی، ادبیات‌مان تغییر کرد و از شعر نیرومند کلاسیک به شعر مدرن و نو رسیدیم. البته این تغییرات تنها مختص به شعر نبود و داستان کوتاه و رمان نیز دچار تغییر شد.

وی افزود: در کشورهای توسعه‌یافته رمان و داستان کوتاه گونه مطرح ادبی است، اما در ایران شرایط با بیشتر نقاط دنیا متفاوت است و همچنان شعر شریان‌ اصلی فرهنگی ماست و مخاطبان بیشتری از سایر قالب‌های ادبی دارد، چراکه اکثر ایرانی‌ها شعر سرودن و شعر خواندن را دوست دارند.

شاکری با گلایه از کمبود نقد مکتوب در حوزه شعر گفت: یکی از تفاوت‌های کشورهای مدرن با پیش‌مدرن در شفاهی و مکتوب بودن رویدادهای علمی آنهاست چراکه در کشورهای مدرن همه چیز به شکل مکتوب است و این در حالی است که در کشورهای غیرمدرن شرایط به این‌گونه نبوده و همه چیز شفاهی است؛ درست مانند شرایط نقد کتاب شعر در کشور ما که تنها در جلسات شب شعر انجام می‌شود و کمتر شاهد نقد کتاب‌های شعر به شکل مکتوب هستیم؛ این در حالی است که پیشرفت ادبیات و شعر از طریق نقدهای مکتوب انجام می‌شود.

وی ادامه داد: معمولا مردم کشورهای غیرمدرن به اظهارنظرهای شفاهی علاقه بسیار دارند و شاید به همین دلیل است که مردم ما به‌جای نوشتن یک مطلب علمی، تحقیق روی یک موضوع یا خواندن کتاب، سرگرم تلگرام و اینستاگرام هستند و وقت خود را در این شبکه‌های مجازی صرف می‌کنند، چراکه این محیط‌ها محل مناسبی برای ارائه نظرهای شفاهی شده است.

این عضو هیات علمی در سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها با اشاره به برگزاری جشنواره نقد کتاب اظهار کرد: نقد کتاب، حوزه پرطرفداری نیست و تنها عشق است که انسان را به این کار وادار می‌کند؛ بنابراین در چنین شرایطی برگزاری جشنواره‌هایی مانند جشنواره نقد کتاب می‌تواند در میان منتقدان ایجاد انگیزه کند.

۱۸۲